Yıl:2017   Sayı: 11   Alan: İç Hastalıkları Hemşireliği  

Duygu CEYHAN, Semiha AKIN
KANSER HASTALARINDA KEMOTERAPİ İLE İLİŞKİLİ PERİFERAL NÖROTOKSİSİTENİN VE EĞİTİM GEREKSİNİMLERİNİN İNCELENMESİ
 
Amaç: Bu araştırma kanser hastalarında kemoterapi ile ilişkili periferal nörotoksisite semptomlarını ve periferal nörotoksisite semptomlarının kontrolüne ilişkin hastaların eğitim gereksinimlerinin değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirildi. Yöntem: Tanımlayıcı nitelikte olan araştırmanın örneklemini, kemoterapi uygulanan 150 kanser hastası oluşturdu. Araştırma verileri “Ortak Toksisite Kriterlerine göre Periferal Nörotoksisite Değerlendirme Formu”, “Periferal Nörotoksisite ile ilişkili Semptomları Değerlendirme Formu” ve “Günlük Yaşam Aktivitelerini Değerlendirme Formu”’yla toplandı. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 55.06±11.86’dır. Hastaların %35.3’ü gastrointestinal kanser, %42.7’si ise meme kanseri tanısı ile izlenen hastalardır. Örneklemin üçte biri (%32.7) nörotoksik etkili kemoterapötik ilaçlar kullanmaktadır. Hastaların hafif düzeyde (grad 1) nevralji (%42.7), parestezi (%48.7), dizestezi (%24.7), periferal motor nöropati (%10) ve periferal duyusal nöropati (%0.7) belirti ve bulguları deneyimledikleri belirlendi. Örneklemin küçük bir bölümü “orta ve şiddetli” (grad 2 ve 3) düzeyde nevralji (%8), parestezi (%7.3), dizestezi (%5.3), periferal motor nöropati (%15.3) ve duyusal nöropati (%20) belirtileri bildirdi. Hastaların %54.7’si el veya ayak parmaklarındaki ağrı veya uyuşma gibi sorunlarla baş etmeye yönelik parmak uçlarını soğuktan koruduklarını, %53.3’ü buzdolabı veya dondurucu gibi soğuk nesnelere dokunmadıklarını, %74’ü hekim önerisiyle ağrı kesici ilaç kullandıklarını bildirdi. Sonuç: Bulgular hastaların farklı derecelerde periferal nörotoksisite bulguları deneyimlediği, duyusal ve motor semptomların günlük yaşam üzerindeki etkileriyle baş etmek konusunda desteğe gereksinimi olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Kanser, Kemoterapi, Periferal Nörotoksisite, Eğitim Gereksinimleri

Doi: 10.17371/UHD.2017.3.4

INVESTIGATION OF CHEMOTHERAPY-INDUCED PERIPHERAL NEUROTOXICITY AND EDUCATION NEEDS IN CANCER PATIENTS
 
Aim: The study was conducted to evaluate the chemotherapy- induced peripheral neurotoxicity symptoms in cancer patients, and the education needs for the management of peripheral neurotoxicity symptoms. Methods: The research adopted a descriptive research design. The sample consisted of 150 cancer patients undergoing chemotherapy. Data was gathered using “Neurotoxicity Evaluation Form Based on Common Toxicity Criteria”, “Evaluation Form for Symptoms Associated with Peripheral Neurotoxicity” and “Daily Life Activities Evaluation Form”. Results: The mean age of patients was 55.06±11.86. The patients were followed up with gastrointestinal cancers (35.3%) and breast cancer (42.7%). One third of sample (32.7%) underwent chemotherapy agents with neurotoxic effects. The patients suffered from mild (grade 1) neuralgia (42.7%), paresthesia (48.7%), dysesthesia (24.7%), peripheral motor neuropathy (10%) and peripheral sensory neuropathy (0.7%) complaints. A small portion of the sample suffered from “moderate to severe” grade (grade 2 and 3) of neuralgia (8%), paresthesia (7.3%), dysesthesia (5.3%), peripheral motor (15.3%) and sensory neuropathy associated complaints (20%). More than half of patients (54.7%) reported to protect their finger or toe tips from cold to cope with pain and numbness thereof to keep the fingers warm; avoided touching cold objects (53.3%) such as refrigerators or freezers; and 74% used painkillers recommended by physicians. Conclusion: The findings indicated that the patients experienced different degrees of peripheral neurotoxicity symptoms, and they needed support for coping with the effects of sensory and motor toxicity symptoms on patients’ daily life.

Keywords: Cancer, Chemotherapy, Periferal Neurotoxicity, Education Needs.

Doi: 10.17371/UHD.2017.3.4

Tam Metin