Yıl:2017   Sayı: 9   Alan: Psikiyatri Hemşireliği  

Oya Sevcan ORAK, Hacer GÖK UĞUR, Esra YANCAR DEMİR, Yeşim YAMAN AKTAŞ, Hatice DURMAZ
RUHSAL BOZUKLUĞU OLAN BİREYE SAHİP AİLE ÜYELERİNİN ÇARE ARAMA DAVRANIŞLARINA RUHSAL HASTALIK İNANCININ ETKİSİNİN BELİRLENMESİ
 
Amaç: Bu araştırma ruhsal bozukluğu olan bireye sahip aile üyelerinin çare arama davranışlarına ruhsal hastalık inancının etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Gereç-Yöntem: Tanımlayıcı olarak yapılan bu çalışma 1-28 Şubat 2015 tarihleri arasında, bir üniversite hastanesinin psikiyatri polikliniğine başvuran hastaların aile üyeleri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada örneklem seçme yöntemine gidilmeyip evrenin tamamı örneklem olarak alınmış ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan 161 aile üyesi araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından oluşturulmuş “Hasta ve Aile Üyesi Bilgi Formu” ile “Ruhsal Hastalığa Yönelik İnançlar Ölçeği (RHYİÖ)” kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmada aile üyelerinin %42.9’unun dua okuyarak, %12.4’ünün muska takarak, %20.5’inin okunmuş su içirerek ve %10.6’sının bitkileri kullanarak çare aradıkları belirlenmiştir. Aile üyelerinin ruhsal hastalığın çözümü için tıp dışı geleneksel uygulamalara başvurma durumlarına göre tehlike, çaresizlik ve kişilerarası ilişkilerde bozulma alt ölçekleri ve RHYİÖ toplam puanları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Aile üyelerinin ruhsal hastalığın çözümü için dua okuma durumlarına göre tehlike alt ölçeğinden aldıkları puanlar arasındaki fark ile ruhsal hastalığın çözümü için bitkileri kullanma durumlarına göre RHYİÖ toplam puanı, tehlike, çaresizlik ve kişilerarası ilişkilerde bozulma alt ölçeklerinden aldıkları puanlar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Şizofreni tanısına sahip hastaların aile üyelerinin RHYİÖ toplam puanı ile tehlike, çaresizlik ve kişilerarası ilişkilerde bozulma alt ölçeklerinden aldıkları puanların anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç: Bu araştırmada aile üyelerinin çare arama davranışlarının ruhsal hastalığa yönelik inançlarından etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır. Ruhsal hastalık/hastayla ilgili olumsuz inanışlarla mücadele için hasta ve hasta yakınlarına tanı konulduktan sonra ruhsal hastalıklara yönelik bilgilendirmenin yapılması, okullarda verilen sağlık eğitimi derslerinde fiziksel hastalıkların yanında ruhsal hastalıklara da yer verilmesi, psikiyatri hemşireleri tarafından halk eğitimlerinin yapılması ve konuyla ilgili projelerin üretilmesi önerilir.

Anahtar Kelimeler: Ruhsal Hastalık, Aile Üyeleri, İnançlar, Çare Arama

Doi: 10.17371/UHD2017.1.0011

DETERMINING THE EFFECT OF BELIEFS ABOUT MENTAL ILLNESS ON TREATMENT SEEKING BEHAVIORS OF FAMILY MEMBERS OF A PERSON WITH A MENTAL DISORDER
 
Aim: This study aims to determine the effects of mental illness beliefs of families having family members with mental disorders on their treatment seeking behaviors. Material-Method: This descriptive study was performed between February 1 and 28, 2015, with family members of patients admitted to psychiatric outpatient clinic of a university hospital. All the study population was included in the study without any sampling selection, and as a result, 161 family members who agreed to participate in the study voluntarily were included in the research. The data were collected using the “Patient and Family Member Information Form” prepared by the researchers and the “Beliefs toward Mental Illness Scale (BMIS)”. Findings: The study showed that of the family members, 42.9% prayed, 12.4% put an amulet on the patients, 20.5% made the patients drink blessed water, and 10.6% used herbs as a remedy. The difference between total BMIS score (p<0.01) and danger (p<0.001), helplessness, and deterioration in interpersonal relationships (p<0.05) sub-scales was found to be statistically significant in terms of application of non-medical, traditional practices for the treatment of mental illness by family members. There was also a statistically significant difference between total BMIS score and danger sub-scales of the family members in terms of praying practice as a remedy for the mental illness (p<0.05). And, in terms of the use of plants for the treatment of mental illnesses, the difference between total BMIS score and danger, helplessness and deterioration in interpersonal relationships sub-scale scores was found to be statistically significant as well (p<0.05). The family members of the patients diagnosed with schizophrenia obtained significantly high scores on the entire BMIS and the dangerousness, the poor social and interpersonal skills and the incurability subscales (p<0.05). Conclusion: In this study, we concluded that treatment seeking behaviors of family members were affected by their mental illness beliefs. It is recommended to address mental illnesses in addition to the physical diseases discussed in health education courses given in schools in order to fight against negative beliefs regarding mental illnesses and patients with mental

Keywords: Mental Illness, Family Members, Beliefs, Treatment Seeking

Doi: 10.17371/UHD2017.1.0011

Tam Metin