Yıl:2017   Sayı: 10   Alan: Halk Sağlığı Hemşireliği  

Ecem ÇİÇEK, Selma ÖNCEL
TÜRKİYE'DE HEMŞİRELİK ALANINDA ENGELLİ BİREYLERE YÖNELİK YAPILAN LİSANSÜSTÜ ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ
 
Amaç: Bu çalışma, Türkiye’de hemşirelik alanında engelli bireylere yönelik 2001-2015 tarihleri arasında yapılan tezlerin gözden geçirilmesi ve elde edilen verilerin sistematik biçimde incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Ulusal Tez Merkezinde buluna tezler 20 Mayıs-10 Haziran 2016 tarihleri arasında taranmıştır. Tarama Türkçe dilinde ve ‘’engelli’’, ‘’özürlü’’, ‘’hemşirelik’’ anahtar kelimeleriyle ve/ veya bağlaçları kullanılarak yapılmıştır. Taranan veri tabanına kayıtlı 311 teze ulaşılmış ve dahil etme kriterlerine uyan 26 tez çalışma kapsamına alınmıştır. Tezler; çalışma yılı, amacı, çalışmanın tipi, örneklem grubunun özellikleri, kullanılan veri toplama araçları ve sonuçları açısından incelenmiştir. İncelenen çalışmalarda; hemşireler tarafından engelliler ile ilgili yapılan araştırmaların örneklem grubunu kimlerin oluşturduğu, araştırma konularının neler olduğu gibi sorulara yanıt aranmıştır. Bulgular: Hemşirelik alanında ilk tezin 2001 yılında yapıldığı; çalışmaların daha çok 2010 ve 2012 yıllarında yoğunlaştığı görülmektedir. Tezlerin 21’i yüksek lisans, beşi ise doktora; %46.15’i tanımlayıcı, %11.53 deneyseldir. Tezlerin örneklemine %30.76 zihinsel, %23.07 fiziksel engelli bireyler alınmıştır. Tezler ailelere ve/veya engelli bireylere verilen eğitim ve danışmanlıklar; ailelerin bakım gereksinimleri; ruhsal sağlık sorunları; sağlık sorunları ve etkileyen etmenler; kardeşlerin etkilenmesi; cinsel sağlık; hizmet vericiler olarak yedi başlıkta incelenmiştir. Sonuç: İncelenme sonunda, tezlerin belli alanlara odaklandığı, engelli bireylerin engellilikleri dışında yaşadıkları sağlık sorunlarına değinen çalışmaların yok denecek kadar az olduğu; engelli bireyler konusunda daha çok deneysel ve nitel çalışmalar yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Engelli Birey, Özürlü, Hemşirelik, Tez

Doi: 10.17371/UHD2017.2.10

EXAMINATION OF POSTGRADUATE THESES FOR DISABLED PERSONS IN TURKEY EXECUTED IN NURSING AREA
 
Aim: The aim of this study is to review the theses conducted in the field of nursing about disabled people during the period of 2001-2015 in Turkey and to examine the data obtained from the study in a systematic way. Method: National Thesis Center database is scanned for this study between dates 20 May and 10 June, 2016. Such keywords as ‘disabled’, ‘handicapped’, ‘nursing’ by using ‘’and/or’’ connectors were scanned in Turkish language.The end of scanning has reached 311 registered theses and 26 of them were evaluated that matching the inclusion criteria.The theses were systematized by studying the year, purpose, type of study, characteristics of the sample group, data collection tools used and their results. In the examined theses; it was sought to answer questions such as who constitutes the sample group of the researches conducted by the nurses about the obstacles and what the research topics are. Results: The first thesis in the field of nursing was written in 2001; studies are intensified mostly in 2010 and 2012. The investigated theses’ are 21 masters and 5 doctoral; 46.15% descriptive, 11.53% experimental. The sampling of theses were 30.76% were mentally and 23.07% physically disabled people. Theses were examined as seven titles: the training and consultancy given to families and/or disabled individuals; care needs of families; mental health problems; health issues and factors affecting; the impact siblings; sexual health; service providers. Conclusion: Theses focused mostly on mentally disabled children and their families, it has been seen that they did not sufficiently address the problems experienced by disabled people other than disability. It has been concluded that more experimental and qualitative studies should be carried out on disabled people.

Keywords: Disabled People, Handicapped, Nursing, Thesis

Doi: 10.17371/UHD2017.2.10

Tam Metin